10 sep Wist u dat de aanplanting van bepaalde planten verboden is in Wallonië?
Sommige planten die in onze tuinen voorkomen, kunnen volkomen onschadelijk lijken. Ze zijn soms zelfs jaren geleden doelbewust aangeplant vanwege hun sierwaarde.
Toch worden sommige soorten vandaag de dag erkend als invasieve uitheemse planten en zijn ze onderworpen aan specifieke beperkingen.
In Wallonië zijn 17 plantensoorten verboden voor aanplanting op het hele grondgebied, inclusief in tuinen en op privé-eigendommen.
En het verbod betreft niet alleen de aanplanting: het storten van groenafval dat exemplaren van deze soorten bevat, is eveneens verboden.
Maar waarom zijn sommige planten verboden? Welke soorten zijn betroffen? En wat te doen als een invasieve plant al op uw terrein aanwezig is?
En elders in België?
De regels zijn niet noodzakelijk identiek in Wallonië, Vlaanderen en Brussel. Naast de regionale regelgeving is er ook de Europese regelgeving betreffende bepaalde invasieve uitheemse soorten. Hieronder in dit artikel gaan we dieper in op dit punt.
Waarom zijn sommige planten verboden?
Niet alle uitheemse planten zijn noodzakelijkerwijs invasief.
Sommige soorten vertonen echter kenmerken die hen in staat stellen om zich snel te ontwikkelen, te verspreiden en geleidelijk nieuwe gebieden te koloniseren.
Afhankelijk van de soort kan hun verspreiding met name plaatsvinden via:
- zaden;
- wortels;
- wortelstokken;
- stengelfragmenten;
- verplaatsing van besmette grond;
- plantaardig afval.
Wanneer ze zich vestigen in een gunstig milieu, kunnen sommige invasieve planten concurreren met de lokale vegetatie en ecosystemen verstoren.
Het is met name om het ontstaan van nieuwe haarden en hun verspreiding te beperken dat bepaalde soorten vandaag de dag onderworpen zijn aan specifieke regelgeving.
Welke 17 planten zijn verboden voor aanplanting in Wallonië?
De Waalse regelgeving omvat momenteel 17 soorten waarvan de aanplanting verboden is op het hele Waalse grondgebied, inclusief op privé-eigendommen.
Lancetbladige aster
Aster lanceolatus Willd.
Wilgbladige aster
Aster × salignus Willd.
Zwarte tandzaad
Bidens frondosa L.
Pond crassula
Crassula helmsii (T. Kirk) Cock.
Sterke cyperus
Cyperus eragrostis Lam.
Indische aardbei
Duchesnea indica (Andrews) Focke
Egeria
Egeria densa Planch.
Japanse duizendknoop
Fallopia japonica (Houtt.) Ronse Decraene
Sachalinse duizendknoop
Fallopia sachalinensis (F. Schmidt Petrop.) Ronse Decraene
Boheemse duizendknoop
Fallopia × bohemica (Chrtek et Chrtkova) J.P. Bailey
Spaanse hyacint
Hyacinthoides hispanica (Mill.) Rothm.
Kleinbloemig springzaad
Impatiens parviflora DC.
Gevlekte maskerbloem
Mimulus guttatus DC.
Amerikaanse vogelkers
Prunus serotina Ehrh.
Zuid-Afrikaans kruiskruid
Senecio inaequidens DC.
Canadese guldenroede
Solidago canadensis L.
Reuzeguldenroede
Solidago gigantea Ait.
Een verbod dat ook privé-tuinen betreft
Dit is waarschijnlijk een van de minst bekende punten van deze regelgeving.
Het verbod betreft niet alleen openbare ruimtes, natuurreservaten of oevers van waterlopen.
Voor deze 17 soorten is de aanplanting ook verboden op privé-eigendommen.
Het is dus niet toegestaan om een nieuwe aanplanting in uw tuin te realiseren, zelfs als de soort vroeger als sierplant werd gebruikt.
Het doel is met name om de vorming van nieuwe haarden te voorkomen die zich vervolgens kunnen verspreiden naar andere eigendommen of naar natuurlijke milieus.
Let ook op plantaardig afval
Wanneer een invasieve plant wordt verwijderd, is de manier waarop het plantaardig afval wordt behandeld en afgevoerd bijzonder belangrijk.
Sommige soorten beschikken namelijk over aanzienlijke regeneratiecapaciteiten.
Afhankelijk van de betreffende plant kunnen zaden, stengelfragmenten, wortels of wortelstokken bijdragen aan de verspreiding ervan.
De verplaatsing van besmette grond kan eveneens een verspreidingsfactor vormen voor bepaalde soorten.
Daarom is het storten van groenafval dat exemplaren van de 17 betreffende soorten bevat, eveneens verboden door de Waalse regelgeving.
Resten van een invasieve plant mogen dus niet als eenvoudig tuinafval worden beschouwd.
De Japanse duizendknoop: een verboden plant die bijzonder moeilijk te beheersen is
Onder de 17 betreffende soorten bevindt zich een plant die we in het veld tegenkomen: de Japanse duizendknoop (Fallopia japonica).
Twee nauw verwante soorten zijn eveneens opgenomen in de lijst:
- de Sachalinse duizendknoop;
- de Boheemse duizendknoop.
De moeilijkheid met Aziatische duizendknopen bevindt zich grotendeels onder de grond.
Deze planten ontwikkelen een netwerk van wortelstokken dat hun regeneratie en voortgang mogelijk maakt.
De zichtbare vegetatie aan de oppervlakte maakt het dus niet noodzakelijkerwijs mogelijk om de werkelijke omvang van het betreffende gebied in te schatten.
Een onaangepaste interventie kan eveneens de verspreiding van plantenfragmenten of besmette grond naar andere gebieden bevorderen.
Vóór elke interventie is het daarom belangrijk om de omvang van de besmetting te bepalen en de beheermethode aan te passen aan de configuratie van het terrein.
Het simpelweg snoeien van de zichtbare delen betekent niet dat het ondergrondse systeem is geëlimineerd.
Een verboden plant groeit al in mijn tuin: moet ik deze verwijderen?
Hier moet een belangrijk onderscheid worden gemaakt tussen aanplantverbod en verplichting tot uitroeiing.
Het feit dat een soort voorkomt op de Waalse lijst van verboden planten voor aanplanting, betekent niet automatisch dat elke eigenaar bij wie deze al aanwezig is, verplicht is om onmiddellijk tot uitroeiing over te gaan.
Het is daarentegen belangrijk om de verspreiding ervan te voorkomen of de vorming van nieuwe haarden tegen te gaan.
De situatie moet ook worden onderzocht op basis van de betreffende soort, aangezien sommige planten onderworpen kunnen zijn aan andere regelgevende bepalingen, met name wanneer ze ook vallen onder de Europese regelgeving inzake invasieve uitheemse soorten.
En hoe zit het in de rest van België?
De regelgeving betreffende invasieve uitheemse planten stopt uiteraard niet aan de grenzen van Wallonië.
Men moet echter weten dat de regels niet noodzakelijkerwijs identiek zijn in Wallonië, Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Het beheer van invasieve uitheemse soorten berust op verschillende regelgevingsniveaus, met name Europees en regionaal.
Een Europese regelgeving van toepassing in heel België
Op Europees niveau zijn bepaalde soorten opgenomen in de lijst van invasieve uitheemse soorten die zorgwekkend zijn voor de Europese Unie.
Deze soorten zijn onderworpen aan beperkingen die gericht zijn op het voorkomen van hun introductie, bezit, teelt, transport, commercialisering of vrijlating in het milieu, volgens de bepalingen van de Europese regelgeving.
Deze regelgeving is van toepassing in België en betreft dus Wallonië, Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Aanvullende regels per Gewest
Aan deze Europese regelgeving kunnen bepalingen worden toegevoegd die specifiek zijn voor elk Gewest.
Dit is met name het geval in Wallonië met de 17 soorten die in dit artikel worden gepresenteerd, waarvan elke nieuwe aanplanting verboden is op het hele Waalse grondgebied.
Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest beschikken eveneens over hun eigen bepalingen inzake natuurbescherming en het beheer van invasieve uitheemse soorten.
Het is dus niet correct om te stellen dat er één lijst van “verboden planten in België” bestaat die op identieke wijze van toepassing is in de drie Gewesten.
Afhankelijk van de soort en de locatie van het terrein, dient de Europese regelgeving alsook de toepasselijke bepalingen in het betreffende Gewest te worden gecontroleerd.
Belangrijk om te onthouden
Een plant kan als invasief worden beschouwd zonder overal in België aan exact dezelfde beperkingen te zijn onderworpen. De regelgevende status van een soort moet altijd worden gecontroleerd op basis van de betreffende soort en het Gewest waarin deze zich bevindt.
En bamboe, is dat verboden voor aanplanting in Wallonië?
Dit is een belangrijke vraag, want invasieve plant en verboden plant betekenen niet hetzelfde.
De woekerende bamboesoorten die we regelmatig in tuinen tegenkomen, behoren niet tot de 17 soorten waarvan de aanplanting op het hele Waalse grondgebied verboden is.
Dit betekent echter niet dat ze risicovrij zijn.
Sommige bamboesoorten ontwikkelen een netwerk van bijzonder dynamische woekerende wortelstokken. Wanneer hun ontwikkeling niet correct wordt beheerst, kunnen de wortelstokken geleidelijk de oorspronkelijk voor aanplanting bestemde zone verlaten.
Ze kunnen zich met name ontwikkelen:
- onder het gazon;
- in beplante borders en hagen;
- onder hekken;
- naar aangrenzende eigendommen;
- onder bepaalde bestratingen en aanlegwerken;
- langs terrassen en gemetselde constructies.
De problematiek verschilt dus van die van een wettelijk verboden plant.
In het geval van een woekerende bamboe is het met name de uitdaging om de ondergrondse ontwikkeling ervan te beheersen en te voorkomen dat het wortelstokkennetwerk gebieden koloniseert die niet voor aanplanting waren bestemd.
Zijn alle invasieve planten verboden in Wallonië?
Nee.
Dit is een essentieel onderscheid.
Een plant kan een invasief karakter vertonen zonder deel uit te maken van de 17 soorten waarvan elke nieuwe aanplanting op het hele Waalse grondgebied verboden is.
De Waalse regelgeving voorziet bovendien in andere beperkingen betreffende bepaalde invasieve uitheemse planten, met name in en nabij bepaalde beschermde gebieden en waterlopen.
Daarbij komt de Europese regelgeving betreffende invasieve uitheemse soorten die zorgwekkend zijn voor de Unie.
Het is dus belangrijk om niet te verwarren:
Uitheemse plant → invasieve plant → gereguleerde plant → verboden plant voor aanplanting
Deze begrippen kunnen met elkaar verband houden, maar ze zijn niet gelijkwaardig.
Vóór interventie: identificeren, analyseren en de geschikte methode kiezen
Bij een invasieve plant is de eerste stap het correct identificeren van de soort.
Vervolgens moet de verspreidingswijze worden begrepen en de werkelijke omvang van de ontwikkeling worden bepaald.
Deze analyse is bijzonder belangrijk voor soorten die zich kunnen ontwikkelen via een ondergronds systeem van wortels of wortelstokken.
Een effectieve interventie bestaat dus niet noodzakelijkerwijs uit het enkel laten verdwijnen van wat aan de oppervlakte zichtbaar is.
Bij Bambou Clean interveniëren wij bij het beheer en de uitroeiing van invasieve planten, met specifieke expertise in soorten met complexe ondergrondse systemen, met name woekerende bamboesoorten en Aziatische duizendknopen.
Onze aanpak bestaat uit het analyseren van de situatie ter plaatse, het identificeren van de betreffende gebieden en het bepalen van een interventiemethode die is aangepast aan de soort en de configuratie van het terrein.
Het doel: ingrijpen op de ontwikkeling van de plant bij de bron, en niet alleen verwijderen wat aan de oppervlakte zichtbaar is.
Heeft u een invasieve plant op uw terrein geïdentificeerd?
Een identificatie en een analyse van de ontwikkeling ervan maken het mogelijk om de gepaste interventiemethode te bepalen.
Geen reacties